Centrum Rozwoju Osobistego i Psychoterapii SELF

Specjalistyczne niepubliczne centrum pomocy psychologicznej, psychoterapeutycznej oraz logopedycznej

ul. Sportowa 13 lok. 2
43-600 Jaworzno
+48 606 950 855
+48 517 959 435
+48 665 160 609

serce1
Depresja jest zaburzeniem występującym stosunkowo często w populacji ogólnej. Choruje na nią w ciągu całego życia kilkanaście procent populacji osób dorosłych. Choroba ta dotyka dwa razy częściej kobiet. Według Światowej Organizacji Zdrowia depresja jest wiodącą przyczyną niesprawności i niezdolności do pracy na świecie oraz najczęściej spotykanym zaburzeniem psychicznym. WHO przewiduje, że w ciągu najbliższych 20 lat depresja stanie się najczęstszym problemem zdrowotnym.
W krajach wysokorozwiniętych kolejnym poważnym problemem zdrowotnym są choroby serca (nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca czy choroba wieńcowa), w których etiologii wymienia się czynniki natury medycznej, ale też natury behawioralnej i psychologicznej. Oczywisty wpływ na nasze zdrowie maja wysokie tempo życia, nieodpowiednia dieta, nałogi, brak aktywności fizycznej oraz higieny psychicznej, które składają się na swoisty styl życia, powodujący zaburzenia prawidłowego funkcjonowania organizmu w sferze somatycznej jak i psychicznej.
Coraz częściej obserwuje się współwystępowanie chorób serca i depresji, część badań wskazuje, że mogą wzajemnie na siebie oddziaływać w sposób przyczynowy.

Zgodnie z klasyfikacją ICD-10 aby rozpoznać epizod depresyjny muszą być spełnione następujące kryteria:
1) występowanie przez co najmniej dwa tygodnie przynajmniej dwóch z trzech poniższych objawów:
• obniżenie nastroju w sposób wyraźnie nieprawidłowy dla danej osoby, utrzymujące się przez większość czasu,
• utrata zainteresowań i zdolności do radowania się (anhedonia) w zakresie czynności, które zwykle sprawiały przyjemność,
• zmniejszenie energii prowadzące do wzmożonej męczliwości i zmniejszenia aktywności,
2) oraz dwa lub więcej spośród następujących objawów:
• osłabienie koncentracji i uwagi,
• niska samoocena i mała wiara w siebie,
• poczucie winy i małej wartości,
• pesymistyczne, czarne widzenie przyszłości,
• myśli i czyny samobójcze,
• zaburzenia snu,
• zmiany łaknienia (wzrost lub spadek).
Wnioski płynące z badań pokazują, że depresja występuje u 15-20 % pacjentów z chorobą niedokrwienna serca oraz po zawale serca, natomiast objawy depresyjne występują u 10-47 % osób. Osoby, które w przeszłości miały epizody depresyjne są obarczone większym ryzykiem wystąpienia depresji po zawale serca. Występowanie depresji u osób z chorobą wieńcową może powodować niekorzystne skutki w postaci kolejnych incydentów wieńcowych. Należy też pamiętać o możliwości występowania trudności diagnostycznych w rozpoznaniu depresji u osób przebywających na oddziałach kardiologicznych. Jest to spowodowane tym, ze pacjenci są skoncentrowani na objawach somatycznych i opisują objawy depresyjne w inny sposób. Badacze podają, że pacjenci z chorobą serca zgłaszają najczęściej nadmierną męczliwość, utratę energii, drażliwość, napięcie, zaburzenia snu, unikanie kontaktów społecznych.
Depresja u pacjentów z chorobą serca może pojawić się na każdym etapie choroby, wymienia się tu reakcję na nagły incydent sercowy, diagnozę o złym rokowaniu, dłuższy pobyt w szpitalu, a w związku z tym postawienie się w roli pacjenta, proces leczenia i rekonwalescencję, w tym konieczność przeprowadzenia długotrwałych i czasem niebezpiecznych badań diagnostycznych. Dodatkowo brak wsparcia emocjonalnego na skutek ograniczonego kontaktu z bliskimi, co powoduje wzrost niepewności, bezradności, jak również pogorszenie warunków socjalno-bytowych w związku z chorobą, kiedy stan zdrowia nie pozwala na podjęcie, czy kontynuowanie pracy zawodowej, co z kolei może prowadzić do konfliktów z rodziną. Na skutek tego u chorego może spadać poczucie własnej wartości, narastać niepokój i bezradność oraz poczucie winy w związku z niemożnością funkcjonowania w dotychczasowych rolach społecznych. Może być to czynnikiem sprzyjającym rozwojowi zaburzeń depresyjnych.
Z drugiej strony badacze przyglądają się związkom pomiędzy depresją a czynnikami ryzyka choroby serca, gdzie depresja jest traktowana jako dodatkowy czynnik ryzyka wystąpienia choroby serca obok wysokiego poziomu cholesterolu, wysokiego ciśnienia tętniczego, nieprawidłowej diety, palenia papierosów, braku ruchu. Zaburzenia depresyjne w pewien sposób przypominają pozostawanie pod wpływem przewlekłego stresu. A także długo utrzymujące się objawy depresyjne mogą być traktowane jako silny stresor psychologiczny. Powoduje to pobudzenie „osi stresu”, która odgrywa kluczową rolę w odpowiedzi na bodźce stresowe i jej aktywacja powoduje zwiększone wydzielanie neuroprzekaźników, których stężenie jest niekorzystne dla organizmu, a w szczególności dla układu krążenia. W konsekwencji dochodzi do podwyższenia stężenia cholesterolu, wzrostu ciśnienia tętniczego, a dodatkowo stres powoduje zwiększoną zdolność płytek krwi do tworzenia się zakrzepów.
Jako istotne należy podkreślić też, że pacjenci, u których występują zaburzenia depresyjne wykazują mniejsze zainteresowanie walką z innymi czynnikami ryzyka. W szczególności rzadziej rzucają palenie, nie wykazują ochoty na stosowanie diety i regularną aktywność fizyczną, rzadziej zażywają konieczne leki na nadciśnienie, cukrzycę, czy obniżające poziom cholesterolu oraz gorzej współpracują z lekarzami.

oprac. Anna Jaromin – Ryczek 

Ania Zdjęcie facebook